10 οφέλη του soft play για νήπια: τι μαθαίνουν στον παιδότοπο

Ένας χώρος soft play (αφρώδη σχήματα, τσουλήθρες, τούνελ, όλα μαλακά και επενδυμένα) μοιάζει με μέρος όπου τα παιδιά εκτονώνονται ένα βροχερό απόγευμα. Και είναι. Είναι όμως, χωρίς να φαίνεται, και ένα από τα πιο αποδοτικά αναπτυξιακά περιβάλλοντα που μπορεί να έχει ένα μικρό παιδί, γιατί ό,τι συμβαίνει εκεί συμβαίνει μέσα από το δικό του σώμα και τις δικές του αποφάσεις.

Ακολουθούν δέκα πράγματα που εξασκεί πραγματικά ένα νήπιο σε έναν χώρο soft play. Χρήσιμα αν επιλέγετε πού θα πάτε το παιδί, και ακόμη πιο χρήσιμα αν σχεδιάζετε έναν τέτοιο χώρο.

1. Αισθητηριακή ανάπτυξη

Το soft play είναι γεμάτο αισθητηριακά ερεθίσματα. Λείες τσουλήθρες, μαλακό αφρώδες υλικό, διαφορετική αντίσταση κάτω από τα πόδια: όλα αυτά τροφοδοτούν την αίσθηση της αφής. Τα έντονα χρώματα και τα ποικίλα σχήματα εξασκούν την όραση και την οπτικοχωρική αντίληψη. Και κάθε σκαρφάλωμα, κύλισμα και άλμα προς τα κάτω γυμνάζει το αιθουσαίο και το ιδιοδεκτικό σύστημα: την ισορροπία και την αίσθηση του πού βρίσκεται το σώμα στον χώρο. Για ένα παιδί δύο ετών αυτό δεν είναι κάτι δευτερεύον. Είναι το κυρίως πιάτο.

2. Κινητικότητα

Τούνελ για μπουσούλημα, σκαλοπάτια για σκαρφάλωμα, χώρος για τρέξιμο: η ίδια η διάταξη του χώρου προτείνει συνεχώς νέους τρόπους κίνησης. Αυτή η ποικιλία αναπτύσσει ταυτόχρονα την αδρή κινητικότητα (τρέξιμο, άλματα, σκαρφάλωμα) και τη λεπτή, γιατί το πιάσιμο από τις άκρες, το κράτημα από τις λαβές και ο χειρισμός μικρότερων κομματιών γίνονται στο ίδιο παιχνίδι.

3. Κοινωνικές δεξιότητες

Ένας χώρος soft play σπάνια είναι άδειος, και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο. Το μοίρασμα του εξοπλισμού, η αναμονή της σειράς, η συμφωνία για το ποιος πάει πρώτος: όλα αυτά εξασκούνται εδώ με τον μόνο τρόπο που μπορούν να εξασκηθούν, δηλαδή με άλλα παιδιά και για κάτι που μετράει. Η ενσυναίσθηση και η συνεργασία μαθαίνονται μέσα από τη διαπραγμάτευση, όχι από τις εξηγήσεις.

4. Γνωστική ανάπτυξη

Το να βρει το παιδί πώς θα περάσει μέσα από μια κατασκευή ή πώς θα ανέβει εκεί όπου δεν φαινόταν ότι μπορεί να ανέβει είναι επίλυση προβλημάτων στην πιο πρώιμη μορφή της. Η σχέση αιτίας και αποτελέσματος είναι παντού: σπρώχνεις κάτι και μετακινείται, γέρνεις πολύ και βρίσκεσαι κάτω. Το παιδί συλλέγει αυτούς τους κανόνες δοκιμάζοντάς τους, και γι’ αυτό του μένουν.

5. Συναισθηματική ρύθμιση

Το soft play προσφέρει ένα ελεγχόμενο περιβάλλον με πραγματικές, μικρές απογοητεύσεις. Μια σκάλα λίγο πιο ψηλή απ’ ό,τι θα ήθελε το παιδί, ένα σκαλοπάτι που δεν βγαίνει με την πρώτη προσπάθεια. Όταν το παιδί συναντά μια αποτυχία και την ξεπερνά, μαθαίνει πώς είναι η απογοήτευση και ότι περνάει. Αυτό είναι δύσκολο να διδαχθεί με άλλον τρόπο.

6. Σωματική δραστηριότητα

Το τρέξιμο, το σκαρφάλωμα και τα άλματα είναι καρδιαγγειακή άσκηση, και τα παιδιά σήμερα κάνουν λιγότερη από παλιότερα. Σε έναν χώρο soft play η κίνηση είναι αυτονόητη και όχι κάτι που πρέπει να οργανωθεί, και ακριβώς γι’ αυτό λειτουργεί και με παιδιά που αντιστέκονται στην οργανωμένη γυμναστική.

7. Φαντασία

Μια κατασκευή που το παιδί μπορεί να δει ως κάστρο, καράβι ή σπηλιά γίνεται η βάση πάνω στην οποία χτίζει μια ιστορία. Το συμβολικό παιχνίδι δεν είναι διάλειμμα από την ανάπτυξη· είναι η στιγμή όπου εξασκούνται ταυτόχρονα η γλώσσα, η αλληλουχία των γεγονότων και η ικανότητα να βλέπει κανείς τα πράγματα από τη σκοπιά του άλλου. Ένα ανοιχτό σετ που αλλάζει μορφή το κάνει αυτό καλύτερα από μια θεματική κατασκευή, γιατί αφήνει το θέμα στο παιδί.

8. Εκτίμηση του κινδύνου

Τα παιδιά χρειάζεται να δοκιμάσουν τα όριά τους, και θα το κάνουν κάπου. Ένα περιβάλλον με μαλακές επιφάνειες δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να το κάνουν εκεί όπου το τίμημα ενός λάθους υπολογισμού είναι μια μαλακή προσγείωση. Να ανέβουν λίγο ψηλότερα, να πηδήξουν από λίγο πιο ψηλά: αυτά είναι υπολογισμένα ρίσκα, και παίρνοντάς τα το παιδί αποκτά ακριβή εικόνα του τι μπορεί να κάνει το σώμα του. Η προσοχή που πηγάζει από την εμπειρία είναι πιο αξιόπιστη από την προσοχή που πηγάζει από τις απαγορεύσεις.

9. Γλώσσα

Η κοινωνική πλευρά του soft play ωθεί τα παιδιά να μιλήσουν: για να μοιράσουν τον εξοπλισμό, να προτείνουν ένα παιχνίδι, να διαφωνήσουν με έναν κανόνα. Το λεξιλόγιο μεγαλώνει πιο γρήγορα παρέα με άλλα παιδιά, γιατί υπάρχει λόγος να το χρησιμοποιήσουν.

10. Χρόνος με τον ενήλικα

Το soft play είναι από τα λίγα περιβάλλοντα όπου ένας ενήλικας μπορεί να είναι παρών χωρίς να κατευθύνει. Το να συμμετέχει στο παιχνίδι ή απλώς να είναι εκεί όσο παίζει το παιδί ενισχύει τη σχέση τους, και δίνει στον ενήλικα μια σπάνια ευκαιρία να παρατηρήσει χωρίς διακοπές πώς κινείται το παιδί, πώς λύνει προβλήματα και πώς διαχειρίζεται μια αποτυχία.

Τι σημαίνει αυτό όταν σχεδιάζετε έναν χώρο

Τα δέκα αποτελέσματα που περιγράψαμε προέρχονται από το περιβάλλον, όχι από κάποιον συγκεκριμένο εξοπλισμό. Στην πράξη αυτό σημαίνει:

• Η ποικιλία κινήσεων μετράει περισσότερο από την ποσότητα εξοπλισμού. Κάτι για σκαρφάλωμα, κάτι για μπουσούλημα, κάτι για να πηδήξουν πάνω του, χώρος για τρέξιμο. Τέσσερις λειτουργίες σε μικρό χώρο αξίζουν περισσότερο από μία μεγάλη κατασκευή.
• Ό,τι αλλάζει μορφή υπερτερεί έναντι του σταθερού. Ένα σετ που τα παιδιά μπορούν να ξαναχτίσουν δημιουργεί συνεχώς νέα προβλήματα προς επίλυση. Μια σταθερή κατασκευή λύνεται μία φορά.
• Μαλακό παντού, όχι μόνο στο πάτωμα. Η μαλακή επιφάνεια στο πάτωμα προστατεύει στις πτώσεις. Η μαλακή επένδυση στα ίδια τα στοιχεία είναι αυτό που επιτρέπει στο παιδί να ρισκάρει.

Με αυτά κατά νου φτιάχνουμε τα τουβλάκια JollyHeap: αρκετά ελαφριά για να τα κουβαλά το παιδί, αρκετά μεγάλα για να χτίζει με αυτά, μαλακά σε όλες τις άκρες και με μαγνητική σύνδεση, ώστε ένας τοίχος να γίνεται τούνελ και το τούνελ σκαλοπάτι. Δείτε τα σετ ή ρίξτε μια ματιά σε όσα χτίζουν άλλοι με αυτά.